Izindaba

LUGUJWE NGENDLELA EHLUKILE USUKU LWENKULULEKO EKZN

UNDUNANKULU uMnuz Thamsanqa Ntuli ethula inkulumo yosuku lwenkululeko.

AMALUNGA omphakathi ebephume ngobuningi bawo ethamele inkulumo kaNdunankulu. IZITHOMBE: GCINA NDWALANE

NOMCEBO NGEMA

UHULUMENI waKwaZulu-Natal oholwa uNdunankulu uMnuz Thamsanqa Ntuli, uthi uzibophezele ukuqhamuka nezixazululo ukuqeda izingqinamba ezibhekene nalesi sifundazwe. UNdunankulu ukhulume lokhu izolo, ngesikhathi isifundazwe sigubha usuku lwenkulumo, eMnambithi e-Indoor Sports Complex, ngaphansi kukaMasipala wasekhaya i-Alfred Duma.

Uthi njengoba enguNdunankulu weshumi KwaZulu-Natal, uhola uhulumeni onesibopho sokusebenzela umphakathi wakulesi sifundazwe, ukuze aphelelise iphupho elikumthetho sisekelo waseNingizimu Afrika. “Kwimizamo yethu esiyenzayo njengamanje, angeke siqale phansi okanye sibhidlize lokho okwase kuqalwe kwakhiwa ohulumeni baphambilini, kunalokho sizokwakhela phezu kwakho lokho okuhle okwatshalwa phambilini. Njengohulumeni owakhiwe ngenxa yesinqumo sabantu sokuvota, sizibophezele ekutheni uma siqhamuka nesixazululo sibheke lokhu okuyizixazululo kwizingqinamba esibhekene nazo. Izixazululo ezingacubungulwanga ziba nobungozi bokusheshe ziphele, kanti ezifakelwe amehlo anzulu ziba khona isikhathi eside ngoba kusuke kubhekwe izimo ngeso elibanzi. Izindlela ezingqamulelayo azisebenzi kuhulumeni kodwa kufanele konke okwenziwayo kucatshangisiswe,” kusho uNdunankulu uNtuli.

Uqhube wathi lolu suku lwenkululeko luletha imizwa eyehlukene, njengoba kwabanye abantu luvusa umunyu, izinkumbulo kanjalo nokudinwa.
“Ngakolunye uhlangothi lolusuku luletha ukuziqhenya nobuqhawe bentando yeningi labantu bakuleli, kulemizwa yomibili awukho esithi awungabi khona ngoba imqoka futhi kufanele yamukelwe. Njengohulumeni wesifundazwe sinqume ukuzogubha lolusuku kulendawo ngenxa yomlando wayo, le ndawo emzabalazweni wenkululeko yezwe lethu. Emva kwempi enkulu eyabakhona umbangazwe wabe usuholwa amaqembu ezepolitiki amadala okuyi-ANC, iPAC kwaba ne-Inkatha Freedom Party yoMntwana waKwaPhindangene, iNkosi Mangosuthu Buthelezi. Ngonyaka ka-1994 ladlula ikhasi lombangazwe, kwangena leli esikulona namuhla lombusazwe,” kuphetha uNdunankulu uNtuli.

Lo mcimbi uqale ngokuthi uNdunankulu avakashele isiteshi samaphoyisa eyozwa izibalo zobugebengu, waba nomhlangano namavolontiya alwa nobugebengu emphakathini, kwase kuba nomviliyelo wokugubha lolu suku obuhambisana nengqephu, izithuthuthu, omama besigekle kanye namatshitshi ebebhikla ingoma.